Gasveer van een opklapbed: uitleg en afstellen
Een opklapbed met matras weegt te veel om met één hand op te tillen. Dat het toch met weinig kracht open en dicht gaat, is het werk van het gasveermechanisme, dat in 82 van de modellen in het assortiment zit. Hieronder lees je wat die veer doet, waarom hij bij je matras hoort te passen, wat je zelf mag afstellen en waar je vanaf blijft.
Wat een gasveer in een opklapbed doet
Een gasveer is een gesloten cilinder met samengeperst gas en een zuigerstang. Het gas duwt die stang naar buiten en levert zo een vrijwel constante tegenkracht over de hele slag. In een opklapbed zitten de veren tussen de kast en het bedframe en nemen ze het grootste deel van het gewicht van bedbak en matras voor hun rekening. Jij levert alleen het restje kracht en de sturing.
De veerkracht is per model doorgerekend op de geometrie. Bij verticale opklapbedden kantelt het bed over de korte zijde, bij horizontale opklapbedden over de lange. Een gasveer uit een ander bed past dus niet zomaar.
Waarom de veerkracht bij je matras hoort te passen
De veren zijn gekozen op het totale gewicht dat ze dragen: het frame met de beukenhouten lattenbodem in aluminium, plus een matras binnen een bepaalde bandbreedte. De variabele in die som ben jij, met je keuze voor het matras.
In dit assortiment lopen de matrassen van 90×190 tot 190×200, met een dikte van 16 of 18 cm. Er zijn twee grenzen, en die staan los van elkaar:
- De maximale matrasdikte bepaalt of het bed nog netjes sluit. Een te dik matras drukt tegen de fronten van 18 mm hoogglans MDF en houdt de kast een paar centimeter open. Welke dikte jouw model aankan, staat in de meegeleverde handleiding.
- Het matrasgewicht bepaalt of de veren hun werk doen. Twee matrassen van dezelfde dikte kunnen fors verschillen: een pocketveer- of traagschuimmatras weegt een veelvoud van een eenvoudig schuimmatras.
Een matras dat qua dikte past maar veel zwaarder of lichter is dan voorzien, verstoort het evenwicht alsnog. Dat is de meest voorkomende oorzaak van een bed dat raar doet.
Te zwaar of te licht: wat je merkt
Beoordeel het gedrag altijd mét het matras op zijn plaats, en als je model een matrasband heeft, met die band vast.
| Wat je merkt | Waarschijnlijke oorzaak | Eerste stap |
|---|---|---|
| Het bed duwt tegen en gaat het laatste stuk niet vanzelf dicht | Veerkracht te hoog: matras te licht of te dun | Maat en dikte van het matras controleren |
| Het bed komt uit zichzelf omhoog zodra de vergrendeling los is | Zelfde oorzaak, sterker merkbaar | Matras binnen spec brengen; blijft het, neem contact op |
| Het bed valt snel open en je moet het afremmen | Veerkracht te laag: matras zwaarder dan voorzien | Niet meer loslaten bij het openen; matras vervangen |
| Het bed is zwaar omhoog te krijgen | Veerkracht te laag of veer verzwakt | Matrasgewicht nalopen, daarna de veer laten beoordelen |
| Eén kant loopt voor, het bed loopt scheef | Kast niet waterpas of niet strak tegen de wand | Opstelling controleren vóór het mechanisme |
Die laatste regel telt zwaar. Een kast op een ongelijke vloer, of eentje die bij het aantrekken van de wandbevestiging is gaan wringen, trekt het mechanisme scheef. Dat voelt precies als een verkeerd afgestelde veer, terwijl de oorzaak in de opstelling zit. Zet die dus eerst goed, in de volgorde die je vindt bij opklapbed zelf monteren.
Wat je zelf mag afstellen
De ruimte voor eigen ingrepen is smal, maar lost de meeste klachten wel op:
- De kast waterpas zetten en strak tegen de wand bevestigen, met het bevestigingsmateriaal dat de handleiding voor jouw ondergrond voorschrijft.
- Een matras kiezen dat binnen de voorgeschreven maat, dikte en gewichtsklasse valt.
- De matrasband goed spannen, als je model die heeft.
- Bouten van frame en wandbevestiging natrekken.
- De instelmogelijkheid van het mechanisme gebruiken, als jouw model die heeft. Sommige mechanismen hebben meerdere bevestigingsposities of een instelbare voorspanning. Staat het niet in de handleiding, dan bestaat het niet op dat model.
Gok niet en verplaats geen bouten om te zien wat gebeurt. Kom je er niet uit, kijk dan bij de veelgestelde vragen.
Wat je nooit zelf doet aan een gasveer
Een gasveer staat onder hoge druk, ook als het bed dicht is en er niets beweegt.
- Niet openen, doorboren, doorzagen of verhitten. Voer een afgedankte veer af via de milieustraat en gooi hem nooit in het vuur.
- De zuigerstang niet met een tang pakken of in een bankschroef klemmen. Eén kras in die stang beschadigt de afdichting, waarna de veer langzaam leegloopt.
- Niet smeren met olie, vet of kruipolie. Oplosmiddelen tasten de afdichting aan en vet vangt stof. Droog afnemen is genoeg.
- Niet losnemen terwijl het bed open of onondersteund staat. Zonder veer draagt niets het frame.
- Niet vervangen door een willekeurige veer uit de handel. De kracht hoort bij het model; te sterk of te zwak geeft precies de klachten hierboven.
Onderhoud dat wel loont
- Stof en pluis. Zuig een paar keer per jaar onder en achter het bed. Vuil in de scharnieren en op de zuigerstang is de meest voorkomende oorzaak van stroef lopen.
- Zuigerstang. Neem de blanke stang af met een droge, schone doek. Geen schuurmiddel, geen smeermiddel.
- Bouten natrekken. Meubelplaat en verbindingen zetten zich in de eerste maanden. Loop na een paar weken en nogmaals na een paar maanden alle bouten van frame, scharnierpunten en wandbevestiging na; daarna volstaat jaarlijks.
- Lattenbodem. Controleer of alle latten in hun houders zitten en geen enkele gescheurd is.
- Wandbevestiging. De achterwand is 8 mm en draagt niet. De bevestiging hoort op de daarvoor bedoelde punten in de zij- en bovenpanelen van 30 mm meubelplaat, niet door de achterwand.
Gebruik telt ook mee: laat het bed rustig zakken in plaats van los, ga niet op het uitgeklapte frame staan en hang niet aan een opgeklapt bed. Bij modellen met een kastombouw loopt de belasting via meer verbindingen.
Levensduur, garantie en de grens van doe-het-zelf
Op alle producten zit 3 jaar garantie. Het vouwbedmechanisme is gebouwd op een levensduur van minimaal 10 jaar bij zorgvuldig gebruik. Een gasveer verliest zijn kracht geleidelijk: het bed wordt over de jaren merkbaar zwaarder om op te tillen. Dan is het tijd om te laten kijken, niet om te forceren.
Voor de wand geldt een harde grens. Beton en degelijk metselwerk zijn geen probleem, maar bij gasbeton, gipsplaat op regelwerk of holle wanden hangt het van de constructie erachter af of de bevestiging het houdt. Twijfel je over de draagkracht, laat het dan beoordelen vóór je boort. Hetzelfde geldt voor elektra: een leiding of stopcontact verplaatsen is werk voor een erkende installateur.
Montage is standaard een klus voor twee personen: 1 tot 2 uur bij de eenvoudigste modellen, 2 tot 4 uur bij het merendeel en 4 tot 6 uur bij de grootste units. De levering komt in losse colli, van 3 colli en 66 kg tot 12 colli en 382 kg, samen tot ongeveer 1,7 kubieke meter. Meet vooraf of die pakketten door gang en trappenhuis passen. Wil je het uit handen geven, dan is er de montageservice; het volledige aanbod staat bij de opklapbedden.
Kort samengevat
- De gasveer draagt het gewicht van frame plus matras; daardoor kost open- en dichtklappen weinig kracht.
- De veerkracht is per model berekend. Een matras buiten de voorgeschreven maat of gewichtsklasse verstoort het evenwicht: te licht en het bed sluit niet netjes, te zwaar en het valt te snel open.
- Loopt het bed scheef, kijk dan eerst of de kast waterpas staat en strak vastzit. Dat verklaart meer klachten dan de veer zelf.
- Aan een veer onder druk sleutel je niet: niet openen, niet verhitten, niet smeren, de stang niet klemmen.
- Houd stof weg en trek de bouten na de eerste maanden na, daarna jaarlijks. Zo haal je de beoogde tien jaar; op de producten zit 3 jaar garantie.